1.7.11

Futuro imperfecto, de Xulia Alonso, ou algunhas cousas sobre como a literatura pode facer que un día prescindible remate nunha noite fermosa e brutal

2 comentarios
A mañá do mércores collín o coche ata o aparcamento de Praza Galicia en Santiago. Era tal a preguiza que nin pensei en ir no bus, entre outras cousas porque a distancia desde a miña casa á parada do bus é maior que a que hai desde a parada do bus a Praza Galicia. O traxecto completo, camiñando, non abrangue máis de quince minutos. Imaxinen o grao de desgana. Fixen a solicitude para a expedición dun certificado e merquei uns tenis amarelos. Probei unhas sandalias de coiro que eran incómodas e, si, un pouco feas. Despois, entrei en Follas Novas e, por aquelo de chegar á casa con algo que me emocionase máis que os tenis amarelos, fíxenme cun libro de Paul Auster, o que me faltaba da Triloxía de Nova York. Baixei ata o andar de litertura galega barra idiomas seguindo a ruta habitual e curioseei un anaco. Mirei, para que negalo, se tiñan os meus libros e cantos exemplares de cada un. Foi curioso e emocionante comprobar que estaban alí, coma sempre que me entrego a esa egosearch nas librarías. Recoñezo que a acción ten algo de vaidade, ou moito, pero acaso non a ten tamén o propio feito publicar un libro? Non é en esencia vaidoso pensar que talvez alguén, aínda que sexa da propia familia, poda querer mercalo? Hai tamén unha boa porción de incredulidade, de descuberta, como os bebés pouco medrados que aínda falan de si mesmos en terceira persoa, e que se miran no espello e sinalan o seu reflexo co dedo: ei, son eu! A nena está aí! Iso é o meu dedo! Podo verme, logo existo. Talvez.

Despois collín o libro de Xulia Alonso e paguei os dous: o de Paul Auster e Futuro imperfecto. Non foi unha acción reflexiva, confeso que ía máis contenta cos sete euros invertidos en Auster que cos quince que me custara o outro. Confeso que pensei que polo mesmo prezo de Futuro imperfecto podía mercar algunha novidade de Positivas e un libro de relatos de Quim Monzó en Compactos Anagrama. Tiven sorte de non deixarme levar polos impulsos cuantitativos naquel momento. Regresei ao aparcamento e metín 2,73 euros en modedas na máquina. Iso é o prezo exacto que custan quince minutos de camiñada de ida, e outros quince de volta.

Os libros ficaron dentro do meu bolso o resto do día: estiven na facultade na presentación dun curso sobre o Álbum Infantil que comeza en setembro, visitei aos meus avós e á miña afillada, fun a casa de meus pais e cando volvín definitivamente á miña casa era xa de noite, máis das dez. Os libros acompañáranme como unha promesa dentro do bolso, como un amuleto. No sofá, collín o libro de Xulia Alonso e comeceino, mentres coa televisión prendida atendía ao último programa de Buenafuente. Pero o libro non me permitiu compaxinalo con nada, devoroume a min antes que eu a el, atrapoume de inmediato. Teño que dicir que tiña certos prexuizos sobre el. Lera algunhas cousas que non me invitaban a consideralo instantaneamente do meu gusto habitual: que era autobiográfico, que era unha historia sobre a SIDA, que era unha crónica xeracional. Iso lera. Tamén é certo que intentara sacalo en emprésito na biblioteca da universidade e non fora quen por dúas veces, porque estaba xa collido. Algo tería aquel libro. Aínda así, semellaba difícil que alguén fose quen de traducir, como de feito fixo Alonso na escrita brillantísima de Futuro imperfecto, unhas vivencias íntimas e dolorosas nun libro tan apreciable.

Foi en todo un día banal e desocupado, ao que seguiu unha noite longa e intensa, na que comecei e tamén rematei sen esforzo nin imposición unha novela, ou unha crónica, que me devastou por dentro. Alí, nas páxinas, unha voz potentísima: que se introducía directamente na médula das miñas emocións, que non deixaba un mísero espazo para a conmiseración, que fuxía queixa fácil e lastimeira, que diseccionaba con minucia e lucidez o rancor e a culpa. É un relato dunha honestidade abrumadora, pero non só porque Alonso fala dunha historia vivida senón sobre todo porque o fai sen omitir por pudor ou por retórica todas as facetas dun poliedro de emocións contradictorias e necesarias. Conmoveume a reflexión contida, a total ausencia de autocompracencia, a carencia de fácil compaixón polo personaxe central na voz da narradora. O ser amado, Nico, é o reflexo dun amor tan afastado da idealización, un amor tan superior á enfermidade, que estremece. E é que nada se idealiza, e por iso tamén é honesto, porque ninguén idealiza cando realmente ama. Ámanse a mirada atlántica e o sorriso de media lúa, ámase tamén o sorriso de cuarto minguante provocado pola hemiplexia no personaxe de Nico.

Futuro imperfecto é unha historia de morte e enfermidade pero é sobre todo unha historia de amor, de amor a un home, a unha filla e por riba de todo de amor á vida, á familia, á amizade. Nada hai de morbo. É un libro fermoso e brutal, non se me ocorren máis adxectivos.